Een bier- of wijndegustatie op je bedrijf organiseren: van wijn en kaas tot brouwerijbezoek

Een degustatie op je bedrijf werkt het best wanneer bezoekers niet alleen verschillende glazen krijgen, maar begrijpen watze proeven en waarom het product zo smaakt. Voor een brouwerij, wijndomein of andere producent is dat precies de meerwaarde van proeven aan de bron: je koppelt smaak aan grondstof, vakmanschap, landschap en mensen.

De formule hoeft daarbij niet groot te zijn. Een geleide degustatie met vier producten, een rondgang door het bedrijf of een combinatie van wijn en kaas kan al een volwaardige bezoekersactiviteit zijn. Belangrijker dan het aantal glazen zijn een helder format, correcte proefporties, een prijs die ook begeleiding en voorbereiding meerekent en duidelijke afspraken over voedselveiligheid en alcohol.

Welk type degustatie past bij je bedrijf?

Kies eerst wat de bezoeker moet beleven en bepaal daarna pas hoeveel producten je schenkt. Een wijnbouwer die zijn terroir wil uitleggen heeft een ander format nodig dan een brouwer die groepen tijdens een bedrijfsbezoek ontvangt.

Vlaamse producenten gebruiken vandaag al verschillende formules. Wijndomein Piro biedt bijvoorbeeld degustaties met twee, drie of vijf wijnen aan. Aldeneyck combineert een rondleiding met vijf proefglazen. Bij Wijngoed Choupette kan een degustatie worden uitgebreid met tapas of een kaasformule. Brouwerij OMER. koppelt het brouwerijbezoek aan een degustatie en schenkinitiatie.

Die voorbeelden maken meteen duidelijk dat je meer aanbiedt dan de drank alleen. Toegang tot het bedrijf, uitleg, begeleiding en een passende foodpairing maken deel uit van dezelfde ervaring.

Hoeveel wijn of bier schenk je per persoon?

Bij een degustatie is een proefglas bewust kleiner dan een gewone consumptie. Het doel is vergelijken, ruiken en proeven, niet zoveel mogelijk alcohol serveren.

Voor wijn is ongeveer 5 cl per proefglas een bruikbaar uitgangspunt. Wijndomein Aldeneyck werkt bijvoorbeeld expliciet met proefglazen van 5 cl. Uit een fles van 75 cl haal je theoretisch vijftien zulke proefglazen.

Voor twintig deelnemers en vier wijnen betekent dat:

20 personen × 4 wijnen × 5 cl = 4 liter wijn.

Per wijn heb je bij twintig bezoekers dus ongeveer twee flessen nodig. Voorzie daarnaast een kleine reserve voor afwijkende schenkvolumes, morsen of een extra proefmoment.

Bij bier liggen de proefvolumes doorgaans hoger. Degustatieglazen van 15 of 20 cl komen geregeld voor. Dat betekent niet dat iedere bierdegustatie vier keer 20 cl moet bevatten. Het alcoholpercentage, het aantal bieren en de duur van de activiteit zijn minstens zo belangrijk.

Als praktische startberekening kun je werken met:

• wijn: ongeveer 5 cl per proefproduct;

• bier: ongeveer 10 tot 15 cl per proefproduct, afhankelijk van stijl en alcoholpercentage;

• water: onbeperkt beschikbaar;

• een alcoholvrij alternatief voor wie niet of niet verder wil drinken.

Bij vier bierstalen van 15 cl krijgt een bezoeker in totaal al 60 cl bier. Die eenvoudige optelsom helpt om een programma verantwoord samen te stellen.

Hoeveel kaas of charcuterie voorzie je bij een degustatie?

Een foodpairing hoeft geen volledige maaltijd te worden. Wanneer kaas of charcuterie vooral dient om smaakcombinaties te ontdekken, volstaan kleine porties.

Als praktisch vertrekpunt kun je voor een degustatie ongeveer 80 tot 100 gram kaas of charcuterie per persoon over verschillende combinaties verdelen. Wordt de kaasplank een belangrijk deel van de maaltijd, dan moet je uiteraard ruimer rekenen.

Werk liever met enkele duidelijke pairings dan met één grote gemengde plank. Nummer bijvoorbeeld kaas en wijn of bier, zodat bezoekers weten welke producten bij elkaar horen. Leg vervolgens kort uit waarom de combinatie werkt.

Producenten die zelf geen kaas, charcuterie of brood maken, hoeven die producten niet anoniem in te kopen. Een samenwerking met een lokale kaasmaker, slager of bakker voegt een tweede lokaal verhaal aan de degustatie toe.

Een avond rond wijn en kaas wordt zo niet alleen een proefmoment, maar ook een samenwerking tussen twee producenten.

Wat kun je vragen voor een degustatie?

Er bestaat geen standaardprijs per persoon. Publieke prijzen bij Vlaamse producenten lopen uiteen omdat ook de inhoud sterk verschilt.

Wijngoed Piro rekent momenteel bijvoorbeeld €15 per persoon voor een bezoek met twee degustaties, €17,50 met drie en €25 met vijf. Aldeneyck vraagt €27,50 voor een privérondleiding met vijf proefglazen. Bij Wijngoed Choupette start een degustatie aan €12,50, terwijl een uitgebreide formule met wijn en kaas tot €55 per persoon gaat. Een brouwerijbezoek met degustatie bij OMER. kost €22 per persoon.

Die bedragen zijn nuttige referenties, maar geen marktgemiddelde. Voor je eigen formule is deze berekening belangrijker:

prijs per persoon = product + hapjes + begeleiding + voorbereiding + opruim + materiaal + vaste organisatiekosten + vergoeding voor de activiteit

Vooral de eigen tijd wordt snel onderschat. Een degustatie van anderhalf uur vraagt misschien nog een uur voor reservaties, klaarzetten, ontvangen, glazen afwassen en opruimen.

Daarom werken heel wat producenten met een minimumaantal deelnemers of een minimumbedrag. Zo voorkom je dat dezelfde voorbereiding en begeleiding voor een zeer kleine groep nauwelijks wordt vergoed.

Heb je een drankvergunning nodig voor een degustatie?

Welke vergunningen nodig zijn, hangt af van waar, hoe vaak en welke alcohol je schenkt. De gemeente is daarom een belangrijk eerste aanspreekpunt.

Voor vaste drankgelegenheden bestaan lokale procedures voor drankvergunningen. Bij tijdelijke activiteiten kunnen andere regels gelden. Het onderscheid tussen gegiste dranken zoals bier en wijn en sterke drank blijft daarbij belangrijk.

Voor het schenken van sterke drank in bepaalde tijdelijke drankgelegenheden of openbare manifestaties kan bijvoorbeeld een machtiging van het college van burgemeester en schepenen nodig zijn. Gemeenten kunnen daarnaast eigen meldings- of evenementenprocedures hanteren.

Verkoop je na de degustatie ook flessen die bezoekers meenemen, dan komt nog een andere regeling in beeld. Sinds 1 mei 2025 bestaat de federale vergunning Handelaar Alcohol en Tabak. Die is relevant voor handelaars die alcoholische dranken verkopen die in België tot verbruik zijn uitgeslagen. Wanneer alcohol uitsluitend ter plaatse wordt geconsumeerd, geldt die specifieke handelsvergunning niet op dezelfde manier.

Een brouwerij of wijnproducent heeft bovendien vaak al andere productie- en accijnsformaliteiten. Controleer daarom vooraf welke bestaande vergunningen de bezoekersactiviteit afdekken en wat bijkomend nodig is.

Welke regels gelden wanneer je kaas, charcuterie of andere hapjes serveert?

Zodra je voeding professioneel aanbiedt, zijn ook de regels van het FAVV relevant. Welke registratie, toelating of activiteit nodig is, hangt af van wat je precies bereidt en serveert.

Een producent die tijdens een degustatie systematisch kaas versnijdt, charcuterie verwerkt of andere gerechten bereidt, moet dus nagaan of die activiteiten binnen zijn bestaande FAVV-status vallen.

Ook allergeneninformatie mag niet worden vergeten. Kaas bevat melk, brood kan gluten bevatten en wijn bevat doorgaans sulfieten. Voor niet-voorverpakte levensmiddelen moet de nodige allergeneninformatie voor de bezoeker beschikbaar zijn.

Dat hoeft een eenvoudige degustatie niet omslachtig te maken. Een korte kaart waarop de hapjes en belangrijkste allergenen vermeld staan, kan al veel duidelijkheid scheppen.

Welke alcoholregels moet je toepassen?

In België mag alcohol niet worden verkocht, geschonken of aangeboden aan personen jonger dan 18 jaar. Voor bier en wijn geldt onder bepaalde voorwaarden een uitzondering vanaf 16 jaar, zolang er geen sterke drank aan is toegevoegd of het product daarmee is gearomatiseerd.

Als organisator ben je verantwoordelijk voor de leeftijdscontrole. Maak daarom vooraf duidelijk wie schenkt en wat medewerkers doen wanneer ze twijfelen over iemands leeftijd.

Een eenvoudig alcoholbeleid gaat verder dan leeftijd alleen. Kleine proefporties, voldoende water, hapjes en een degelijk alcoholvrij alternatief maken het makkelijker om verantwoord te degusteren.

Voorzie ook een duidelijke grens wanneer iemand zichtbaar te veel heeft gedronken. Een degustatie draait om smaak en productkennis; onbeperkt bijschenken past daar niet bij.

Bespreek daarnaast met je verzekeraar of je burgerlijke aansprakelijkheid uitbating bezoekersactiviteiten en degustaties dekt. Bij grotere of occasionele evenementen kan extra dekking aangewezen zijn.

Welk materiaal heb je nodig voor een goede degustatie?

Goed materiaal hoeft niet luxueus te zijn, maar moet het proeven ondersteunen.

Voor een klassieke wijndegustatie heb je minstens voldoende proefglazen, waterglazen, water, spuugbakjes, servetten en eventueel een eenvoudig degustatieblad nodig. Voor bier zijn aangepaste proefglazen belangrijk wanneer je verschillende stijlen correct wilt presenteren.

Voorzie iets meer glazen dan het exacte deelnemersaantal. Breuk, een onverwachte extra bezoeker of een glas dat vervangen moet worden, mag de sessie niet stilleggen.

Ook de temperatuur verdient aandacht. Een zorgvuldig gemaakte wijn of bierstijl verliest snel karakter wanneer hij verkeerd wordt geserveerd. Neem koeling en het tijdig klaarzetten van de producten daarom expliciet op in je draaiboek.

Bij een wandelende degustatie wordt ook de bezoekersstroom belangrijk. Vermijd dat mensen met meerdere halfvolle glazen door productieruimtes lopen. Werk liever met proefpunten of één glas per bezoeker.

Hoe promoot je een degustatie?

Promoot de ervaring, niet alleen het aantal glazen. Bezoekers kunnen op veel plaatsen bier of wijn drinken. Wat ze niet overal kunnen, is rechtstreeks met de maker spreken, door een wijngaard wandelen of zien waar het product ontstaat.

Omschrijf daarom concreet wat iemand krijgt. Vermeld bijvoorbeeld:

“Rondleiding door de wijngaard, gevolgd door vier wijnen met vier lokale kazen.”

Dat zegt veel meer dan:

“Wijndegustatie – €25.”

Vermeld daarnaast de duurtijd, minimum- en maximumgroepsgrootte, reservatievoorwaarden, bereikbaarheid en of alcoholvrije opties mogelijk zijn.

Samenwerken met een andere lokale producent heeft hier opnieuw voordelen. Een wijnbouwer en kaasmaker kunnen dezelfde degustatie via hun eigen kanalen promoten. Dat vergroot niet alleen het bereik, maar maakt het programma inhoudelijk sterker.

Hoe vind je lokale partners voor een degustatie?

Een producent hoeft een pairing of bezoekersactiviteit niet helemaal zelf uit te werken. Binnen Lekker van bij ons Connect zijn onder meer producenten van dranken, wijn, zuivel, vleeswaren en streekproducten aanwezig, naast horeca en andere professionele spelers uit de agrovoedingsketen.

Gebruikers kunnen binnen de community zelf naar bedrijven zoeken en profielen bekijken. De informatie in die profielen gaat verder dan alleen bedrijfsnaam en sector: deelnemers kunnen ook aangeven wat ze aanbieden en welke samenwerkingen of doelstellingen ze voor ogen hebben.

Dat maakt verschillende combinaties mogelijk. Een wijnbouwer kan een lokale kaasmaker zoeken, een brouwer kan samenwerken met een producent van charcuterie en een producent die geen eigen bezoekersruimte heeft kan een geschikte horeca- of evenementenpartner leren kennen.

Connect organiseert de degustatie of verkoop zelf niet. Het is een gratis B2B-netwerk- en matchmakingplatform dat voedingsprofessionals helpt elkaar te vinden, contact te leggen en mogelijke samenwerkingen te ontdekken. De concrete afspraken rond prijs, planning en uitvoering maken de partners vervolgens rechtstreeks met elkaar.

Hoe pak je je eerste degustatie aan?

Begin liever met één goed afgebakende formule dan onmiddellijk met vijf arrangementen. Een eerste test kan bijvoorbeeld bestaan uit vijftien bezoekers, vier proefproducten en één lokale foodpairing.

Hou tijdens die eerste sessies enkele zaken bij: hoeveel product heb je werkelijk geschonken, hoeveel voorbereidingstijd was nodig, hoeveel tijd kostte opruimen en welke vragen stelden bezoekers?

Vraag ook welke wijn, welk bier of welke combinatie ze het beste onthielden. Zo ontdek je waar de echte waarde van je formule zit.

Na enkele degustaties wordt veel duidelijker welk format bij het bedrijf past: een korte degustatie, een uitgebreid brouwerijbezoek, een wandeling door de wijngaard of een avond rond wijn en kaas.

Een goede degustatie laat bezoekers uiteindelijk niet vooral onthouden hoeveel glazen ze kregen, maar waarom jouw product smaakt zoals het smaakt.