Zelf bier op de markt brengen: zelf brouwen of laten brouwen?
Een eigen bier verkopen betekent niet dat je ook meteen een eigen brouwerij nodig hebt. Voor veel producenten is laten brouwen bij een bestaande brouwerij de eenvoudigste manier om een bieridee eerst professioneel uit te werken en op de markt te testen.
Dat is bijvoorbeeld interessant voor een hoeve die een bier wil maken met een link naar eigen granen, kruiden of fruit, voor een streekproducent die zijn assortiment wil uitbreiden of voor een ondernemer die een eigen biermerk wil opbouwen.
Zelf brouwen kan natuurlijk ook. Maar zodra je commercieel bier produceert, komen er veel meer zaken bij kijken dan een brouwinstallatie: accijnzen, voedselveiligheid, administratie, opslag, afvulling en kwaliteitscontrole.
De eerste beslissing is daarom niet welk bier je wilt brouwen, maar wie het gaat brouwen.
Zelf brouwen of je bier laten brouwen?
Wil je eerst één of enkele bieren op de markt brengen, dan is contract- of huurbrouwen meestal de laagdrempeligste start.
Bij huurbrouwen maakt een bestaande professionele brouwerij het bier voor jou. Afhankelijk van de samenwerking lever je zelf een recept aan of ontwikkel je het samen met de brouwer.
In Vlaanderen bestaan daarvoor brouwerijen met heel verschillende volumes. Brouwerij Jessenhofke vermeldt bijvoorbeeld mogelijkheden vanaf 500 liter en verder in verschillende batchgroottes. De Zwarte Bron werkt onder meer met batches van 250 en 500 liter. Cabardouche biedt voor bepaalde opdrachtbieren zelfs productie vanaf 150 liter aan. Grotere contractbrouwers werken dan weer gemakkelijker met volumes van verschillende hectoliters.
Dat maakt het mogelijk om het product eerst te testen zonder onmiddellijk een volledige brouwerij in te richten.
Wanneer is zelf brouwen logischer?
Zelf produceren wordt interessanter wanneer brouwen een echte kernactiviteit van je onderneming moet worden en je voldoende productie verwacht om de infrastructuur regelmatig te gebruiken.
Je krijgt dan meer directe controle over recept, planning en productie, maar ook alle verplichtingen van een brouwerij komen bij jouw bedrijf terecht.
Voor commerciële bierproductie moet het brouwen volgens de FOD Financiën plaatsvinden in een belastingentrepot. Je hebt onder meer een KBO-nummer en een vergunning als erkend entrepothouder nodig. Daar horen ook voorraadadministratie, zekerheden en brouwaangiften bij.
Voor iemand die vooral een eigen bier wil verkopen, is dat een belangrijk verschil met thuisbrouwen.
Wat doet een contractbrouwerij voor jou?
Een contractbrouwerij neemt de technische productie over, maar wat precies inbegrepen is moet je vooraf afspreken.
Bij sommige brouwerijen kun je aankloppen met een volledig uitgewerkt recept. Andere helpen ook bij de receptontwikkeling.
Daarna kunnen bijvoorbeeld deze stappen volgen:
recept technisch aanpassen aan de installatie;
ingrediënten aankopen;
brouwen en vergisten;
lageren;
bottelen of inblikken;
etiketteren en verpakken;
kwaliteitscontrole;
administratie rond accijnzen.
BeerSelect omschrijft contractbrouwen bijvoorbeeld als een model waarbij de opdrachtgever het recept aanlevert en de brouwerij als producent optreedt. De brouwerij kan daarnaast ook verpakking en andere productiestappen verzorgen.
Vraag dus nooit alleen:
“Wat kost 500 liter bier?”
Vraag ook wat je voor dat bedrag daadwerkelijk krijgt.
Zitten flessen of blikjes erin? Etiketten? Kartons? Accijnzen? Verpakkingsheffing? Transport? Een eerste proefbatch? Receptontwikkeling?
Twee offertes met dezelfde prijs per liter kunnen daardoor toch sterk verschillen.
Hoe begin je aan een eigen recept?
Start bij het soort bier dat je wilt verkopen en voor wie het bedoeld is.
“Een lokaal bier” is nog geen recept.
Denk eerst na over eenvoudige vragen. Wil je een toegankelijk bier voor horeca en hoevewinkel? Een sterker streekbier? Een seizoensbier? Moet een eigen grondstof herkenbaar aanwezig zijn?
Daarna kun je met een brouwer kijken welke bierstijl daarbij past.
Een professionele brouwer zal een thuisrecept bovendien vaak moeten aanpassen aan zijn installatie. Opschalen is niet gewoon alle ingrediënten maal honderd doen. Installatie, vergisting en proces hebben invloed op het uiteindelijke resultaat.
Contractbrouwers werken daarom meestal eerst het recept technisch uit voor hun productieproces. Belgian Contract Brewery beschrijft bijvoorbeeld hoe recepten vooraf met de klant worden gecontroleerd en waar nodig aangepast voor de uiteindelijke productie.
Spreek daarbij meteen af van wie de receptuur is en wie ze later mag gebruiken. Dat is vooral belangrijk wanneer de brouwer het recept mee ontwikkelt.
Kun je bier maken met eigen granen of fruit?
Ja, maar bespreek vroeg met de brouwer hoe je eigen grondstof technisch in het bier kan worden verwerkt.
Voor een landbouwer kan net daar de meerwaarde van een eigen bier zitten.
Teel je gerst? Dan kan je onderzoeken of die via een mouter kan worden verwerkt tot geschikte brouwmout. Heb je fruit, kruiden of bloemen? Dan kun je samen bekijken op welk moment en in welke vorm die in het brouwproces passen.
Niet iedere brouwerij kan iedere grondstof verwerken. De hoeveelheid, stabiliteit en voedselveiligheid spelen mee.
Daarom is het interessanter om te zeggen:
“We hebben ieder jaar deze hoeveelheid peren beschikbaar en willen onderzoeken of we daar een herkenbaar seizoensbier mee kunnen ontwikkelen.”
dan:
“Kunnen jullie een lokaal bier voor ons maken?”
Zo kan de brouwer meteen mee nadenken over recept, beschikbare hoeveelheid en productie.
Welke vergunningen heb je nodig als je zelf brouwt?
Wie zelf commercieel bier brouwt, krijgt zowel met Douane en Accijnzen als met het FAVV te maken.
De accijnsregels zijn een belangrijke reden waarom commerciële bierproductie veel verder gaat dan hobbybrouwen.
Bier produceren voor verkoop moet gebeuren binnen een belastingentrepot. De producent moet daarvoor onder meer een vergunning als erkend entrepothouder aanvragen en een voorgeschreven voorraadadministratie voeren. Accijnzen worden verschuldigd wanneer het bier in België in verbruik wordt gesteld.
Daarnaast ben je actief in de voedselketen. Het FAVV vereist dat een onderneming vóór de start de activiteiten aangeeft waarvoor registratie, toelating of erkenning nodig is. Alleen de activiteiten die je daadwerkelijk uitvoert moeten worden aangegeven.
Laat je het bier elders brouwen? Dan neemt de contractbrouwer een belangrijk deel van de productieformaliteiten op zich. Maar ga er niet automatisch van uit dat daarmee ook jouw volledige activiteit geregeld is.
Sla je bier zelf op? Verkoop je het via een hoevewinkel? Heb je een webshop? Lever je aan restaurants? Dan moet je ook bekijken welke FAVV- en andere verplichtingen voor jouw eigen onderneming gelden.
Wie betaalt de accijnzen bij huurbrouwen?
Leg in het contract vast wie verantwoordelijk is voor het in verbruik stellen van het bier en of accijnzen en verpakkingsheffing al in je prijs zitten.
Bieraccijnzen worden berekend op basis van de geproduceerde hoeveelheid en de graden Plato van het bier. Daarnaast bestaat een verpakkingsheffing voor individuele drankverpakkingen. Voor niet-herbruikbare individuele verpakkingen vermeldt de FOD Financiën momenteel €9,86 per hectoliter; voor erkende herbruikbare verpakkingen geldt €1,41 per hectoliter.
Bij contractbrouwen kan de brouwerij die formaliteiten mee afhandelen en doorrekenen in de productieprijs.
Vraag daarom op de offerte expliciet naar:
brouwen + ingrediënten + afvulling + verpakking + accijnzen + verpakkingsheffing.
Dan vergelijk je dezelfde zaken.
Heb je een vergunning nodig om je bier te verkopen?
Wie alcoholhoudende drank verkoopt waarop de Belgische accijnzen al betaald zijn, heeft in veel gevallen de vergunning Handelaar Alcohol en Tabak nodig.
Die vergunning werd op 1 mei 2025 ingevoerd. Sinds uiterlijk 1 november 2025 moeten onder meer detailhandelaars, groothandelaars, webshops en ambulante verkopers van alcoholhoudende dranken die onder de regeling vallen ervoor geregistreerd zijn. De aanvraag verloopt digitaal via MyMinfin.
Er bestaan uitzonderingen. Hotels, restaurants en cafés waar alcohol uitsluitend ter plaatse wordt gedronken vallen bijvoorbeeld niet onder deze specifieke handelsvergunning. Ook bepaalde activiteiten die al door een andere accijnsvergunning gedekt zijn, zijn uitgezonderd.
Een producent die een bier laat brouwen en vervolgens zelf flessen verkoopt via een hoevewinkel, webshop of aan andere bedrijven, doet er daarom goed aan zijn precieze situatie vooraf bij Douane en Accijnzen te controleren.
Wat moet er op het bieretiket?
Laat het etiket controleren vóór je honderden of duizenden exemplaren laat drukken.
Voor bier gelden de algemene regels voor voedselinformatie en specifieke regels voor alcoholische dranken.
Op het etiket moet bij dranken boven 1,2 volumeprocent bijvoorbeeld het effectieve alcoholgehalte worden vermeld. Ook nettohoeveelheid, houdbaarheidsinformatie, verantwoordelijke exploitant en allergenen kunnen tot de verplichte informatie behoren. De verplichte informatie moet bovendien in de taal of talen staan van het taalgebied waar het product verkocht wordt.
Alcoholhoudende dranken boven 1,2% vormen daarbij een bijzondere categorie: een ingrediëntenlijst is volgens de huidige Europese regels niet altijd verplicht. Allergenen blijven wel belangrijk. Als er geen ingrediëntenlijst staat, moet een aanwezig allergeen bijvoorbeeld met een formulering zoals “bevat” worden vermeld.
Gebruik je een opvallend ingrediënt zoals aardbeien, honing of een bepaalde lokale grondstof in naam of communicatie, laat dan controleren of bijkomende vermeldingen nodig zijn.
Waar kun je je eigen bier verkopen?
Een eigen bier kan verschillende afzetkanalen combineren.
Verkoop op de hoeve
Voor producenten met een bestaande hoevewinkel is dit vaak de meest logische eerste plek. Het verhaal van grondstof en bedrijf kan er rechtstreeks worden verteld.
Horeca
Een lokaal restaurant of café kan interessant zijn wanneer het bier bij de kaart en het verhaal van de zaak past.
Begin niet met twintig horecazaken tegelijk. Zoek enkele zaken waar je bier inhoudelijk aansluit en laat hen eerst proeven.
De samenwerking kan verder gaan dan alleen levering. Een chef kan bijvoorbeeld een bier gebruiken bij een gerecht, terwijl een café een lokaal bier tijdelijk op tap zet.
Bierpakketten
Een eigen bier kan ook worden gecombineerd met andere lokale producten in een bier- of streekpakket. Maak vooraf duidelijke afspraken met de andere producenten over aankoop, verpakking en wie het pakket verkoopt.
Webshop
Online verkoop vergroot je bereik, maar alcoholregels blijven gelden. In België mag alcohol in principe niet aan minderjarigen worden verkocht. Voor bier en wijn geldt een uitzondering vanaf 16 jaar zolang er geen sterke drank aan toegevoegd is of het product niet met een geestdrank gearomatiseerd is. De verkoper moet de leeftijd kunnen controleren.
Sinds 1 juli 2024 is alcoholverkoop via automatische distributieapparaten bovendien verboden. Een klassieke voedingsautomaat is dus geen verkoopkanaal voor je bier.
Wat kost een eerste batch?
Vraag hiervoor altijd offertes. De batchgrootte, bierstijl, ingrediënten en verpakking maken een groot verschil.
Publieke vaste tarieven zijn bij Belgische contractbrouwerijen eerder uitzonderlijk. Verschillende aanbieders publiceren wel hun mogelijke volumes, maar werken voor de uiteindelijke productieprijs met een offerte.
Je kunt een offerte wel snel omrekenen.
Stel dat je 500 liter laat brouwen en na productie- en afvulverlies ongeveer 1.440 flessen van 33 cl overhoudt.
Stel vervolgens — uitsluitend als fictief rekenvoorbeeld — dat je volledige offerte exclusief btw €3.600 bedraagt, inclusief brouwen, ingrediënten, flessen, etiketten, accijnzen en afvulling.
Dan bedraagt je productiekost:
€3.600 ÷ 1.440 = €2,50 per verkoopbare fles.
Maar daarmee ben je er nog niet. Mogelijk komen daar nog kartons, transport, opslag, verkoopsmateriaal en distributie bij.
Dat voorbeeld toont vooral waarom je niet met het aantal gebrouwen liters moet rekenen, maar met het aantal werkelijk verkoopbare verpakkingen.
Laat een brouwer daarom op de offerte ook vermelden hoeveel afgewerkt bier of hoeveel flessen je redelijkerwijs mag verwachten.
Hoeveel tijd moet je voorzien?
Reken niet van brouwdag tot verkoopdag. Bier heeft tijd nodig om te vergisten, rijpen en verpakken.
De timing verschilt per bierstijl en brouwerij.
De Zwarte Bron rekent voor zijn opdrachtbieren bijvoorbeeld ongeveer zeven tot acht weken van productie tot levering. Cabardouche geeft aan dat het volledige proces minstens ongeveer vijf weken vraagt en waarschuwt dat de brouwplanning vaak al weken of maanden vooraf vastligt. Belgian Contract Brewery vermeldt een typische doorlooptijd van ongeveer zes tot acht weken, afhankelijk van het bier.
Wil je een zomerbier in mei lanceren? Begin dan niet in april naar een brouwer te zoeken.
Plan eerst het gewenste verkoopmoment en werk terug.
Zie je bier als een samenwerking, niet alleen als een recept
Een goed eigen bier heeft verschillende partners nodig.
Misschien heb je een lokale gerstteler of mouter nodig. Misschien zoek je een brouwer die kleine batches aankan. Daarna wil je restaurants, drankenhandels of streekwinkels leren kennen die het bier in hun assortiment willen opnemen.
Lekker van bij ons Connect heeft Dranken als aparte sector en brengt onder meer brouwerijen, wijnproducenten, cidermakers en andere drankproducenten samen met spelers uit horeca, retail, verwerking en korte keten. De publieke community laat ook zien dat drankproducenten er zoeken naar grondstoffen, afzetkanalen en andere vormen van samenwerking.
Voor een producent met een bieridee kan die zoektocht dus op verschillende plaatsen beginnen: bij een brouwer, maar evengoed bij een landbouwer met een interessante grondstof of een horecazaak die mee wil nadenken over het eindproduct.
Je eigen bier op de markt brengen begint daarom niet noodzakelijk met het kopen van brouwketels. Het begint met bepalen welk product je wilt maken, voor wie, en welke partners je nodig hebt om dat professioneel te doen.